Ön ekli fiiller – Verben mit Vorsilben (Präfix)

Trinken-içmek, denken-düsünmek, sprechen-konusmak,’ gehen – gitmek, kommen – gelmek, bringen – getirmek/götürmek gibi basit fiillerin yani sira birlestirmeyoluyla olusturulan çok sayida birlesik fiil vardir, bunlar ön ekli fiillerdir.

Ön eklerin çogu fiilden ayrilabilir:

Örnegin,  

an-kommen: Der Zug kommt um 12.30 Uhr in München an.

Varmak: Tren saat 12.30’da Münih’e variyor,

abholen: Wir holen euch mit dem Auto vom Bahnhof ab.

Gidip almak: Sizi arabayla istasyondan alacagiz.

Simdiki zamanda “Präsens” ve geçmis zamanda”Präteritum” ana cumlelerde fiilden ayri olarak cümlenin sonunda kullanilirlar..

Bazı ön ekler de fiile bağlı olarak kullanilabilirler:

 

be-kommen: Sie bekam vor drei Wochen ein Kind.

Almak (burada dogurmak anlaminda): Üç hafta önce bir çocugu oldu.

er-holen: Er erholt sich nur langsam von denStrapazen.

Rahatlamak/dinlenmek: O ancak yavas yavas dinlenebiliyor:

Buna göre ön ekli olan fiilleri ayrilabilen “trennbare Verben“ve ayrilamayan “untrennbare Verben” diye adlandirabiliriz. Ayrilabilir ve ayrilamayan en öneli fiiller asagidaki tabloda verilmistir:

Ayrilabilen “trennbareVerben”		Ayrilamayan “untrennbare Verben”
Ab-	abfahren – hareket etmek. abbeissen – ısırarak koparmak	Be-	beladen – yüklemek bekleiden – giydirmek
An-	ankommen – gelmek, varmak anbinden – bağlamak	Ent-	entladen – boşaltmak entreissen – gaspetmek, kapmak
auf-	aufbauen – yapı oluşturmak, aufessen – tamamını yemek	Er-	erfrieren – soğuktan donmak erstellen – yapmak, imal etm.,
aus-	ausladen – tahliye etmek, boşaltmak, bir daveti iptal etmek ausreissen – sınır dışına çıkmak, kaçmak,ayrılmak	Miss-	missachten – riayet etm., hor görmek, ihmal etm. Missverstehen – yanlış anlamak
ein-	einladen – yüklemek, davet etm. einschlafen – uykuya dalmak, uyuşmak, gevşemek	Ver-	verarbeiten – işlemek, işleyerek imal etm. Verglasen – birşeryi camlamak
her-	herkommen – beri gelmek, herausbringen –  neşretmek, yayınlamak, imal etmek.	Zer-	zerbrechen – kırmak zerlegen – parçalara ayırmak, parçalamak
hin-	hinlegen – biryere  koymak, yatırmak.bırakmak hinaufgehen – yukarı çikmak, yükselmek	De-	dekodieren – şifreyi çözmek, deşifre etmek dezentralisieren – desantralize etmek
Los-	losfahren – hareket etm., yola çıkmak	Re-	rekonstruieren – tekrar etmek yinelemek resozialisieren – yeniden sosyalize etmek
mit-	mitmachen – katılmak, iştirak etm. Mitnehmen -beraberinde götürmek
nach-	nachlaufen – birinin peşinden koşmak
vor-	vorlaufen – birinin önünde gitmek Vormachen – birine birşey göstermek
weg-	wegnehmen – alıp götürmek, kaldırmak
zu-	zugreifen – el atmak, yemek almak, fırsatı ganimet bilmek

 

Özellikle durch-, über-, um-, unter- gibi bazi ön ekler hem ayrilabilen hem ayrilamayan fiil grubuna girer:

Durchsetzen: Er setzt immer seinen Kopf durch.

O her zaman kafa tutar.

Durchsuchen: Die Polizei durchsuchte das ganze Haus.

Polis evi baştan başa aradı.