 |
İsmin -e halinde artikellerin değiştirilmesi suretiyle yapılır. Wo (nerede) ve Wem (kime) sorularina cevap veren cümleler Dativ dir. |
|
|
| .. |
ismin -e halinde Artikeller tablosu asagidaki gibidir.
Kisaca anlatmak gerekirse ismin halleriyle ilgili oldukça değişik durumlar olduğunu farketmiş olmalisiniz. Cok pratik ve aliştirma yaparak konuyu çabuçak anlayabilirsiniz. Diger grammer konularinda daha çok örnek bulabilirsiniz.
Almanca’da ismin (e) hali şu ana kadar diğer hallere göre biraz farklılık gösterir. Özellikle bu fark bazı isimlerin (e) hallerini yapılırken EDAT’a ihtiyacımız duyulmasıdir. O halde, bir ismin (e) halini yapabilmemiz için :
a ) Artikeller
b ) Edatlar dan istifade ederiz.
nach Süden – güneye
in dem Wald – ormanda
isimleri e haline getirdigimizde isimler wo ? (nerede) Wem ? (kime) sorularindan birine cevap vermelidir. Örnegin; Masa – Masaya, Okul – Okula, Adam – Adama gibi.
a ) Artikellerde olan değişim :
Bir ismin Artikeli DER veya DAS ise bu her iki ismin artikelide “DEM” olur.
Buna göre :
der – Dativ yapılırken DEM olur
das – Dativ yapılırken DEM olur
die – ise Dativ halde DER olarak değişir.
der Schneider – terzi
dem Schneider – terziye
das Radio – radyo
dem Radio – radyoya
das Fenster – pencere
dem Fenster – pencereye
der Mann – adan
dem Mann – adama
die Frau – kadın
der Frau – kadına
die Dame – bayan
der Dame – bayana
der Garten – bahçe
dem Garten – bahçeye
das Kind – çocuk
dem Kind – çocuğa
der Tisch – masa
dem Tisch – masaya
der Lehrer – öğretmen
dem Lehrer – öğretmene
İsmin (e) , yapılırken tariflerde yapılan bu değişimin yanında isimler kendi bünyelerinde hiçbir değişikliğe uğramazlar.
Yalnızca bazı der ve das Artikeli alan isimler, sonlarına (e) ekini alırlar. Bu ek bilinmesi gereken ama günlük gramerde fazla kullanılmayan bir ektir.
Örnegin :
das Kind – çocuk
dem Kind – çocuğa
dem Kinde – çocuğa da olduğu gibi.
Almanca’da dilbilgisinde çok heceli isimlerle, kuvvetli guruba giren, der ve das Artikeli alan isimler sonlarına (e) takısı almazlar.
Dativ hali yapılırken ismin Artikeli ne olursa olsun, o isme ait olan Artikel değişikliğe uğramaktadır. Bu değişim ise yukarıdaki tabloda belirttiğimiz gibi ;
der – DEM
das – DEM
die – DER
Konu ile ilgili Örnekler:
– Ben bileti biletçiye gösteriyorum. / Ich zeige dem Schäffner die Fahrkarte.
– der Schäffner – biletçi
– die Fahrkarte – bilet
– O ehliyeti polise gösteriyor. / Er zeigt dem Polizist den Führerschein.
– der Führerschein – ehliyet
– Öğretmen öğrencilerine gelecek için iyi günler diliyor. / Der Lehrer wünscht dem Schüler alles Gute.
– Dede, çocuğa masal anlatıyor. / Der Grossvater erzählt dem Kind ein Märchen.
– erzählen – anlatmak
– Märchen – masal
– Ben adama hak veriyorum. / Ich gebe dem Mann Recht.
– Anne çocuğa ninni söylüyor. / Die Mutter sing dem Kind Schlaflieder.
– singen – şarkı söylemek
– Schlaflieder – ninni
– O köpeğe ıslık çalıyor. / Er pfeift zum Hund. (der Hund ; zu dem = zum)
– pfeifen – ıslık çalmak
– İlaç hastaya iyi gelmedi. / Das Medikament ist dem Mann nicht gut bekommen.
– das Medikament – ilaç
– O kadına inanmıyor. / Er glaubt der Frau nicht.
– glauben – inanmak
– O kadına güzel şeyler satın alıyor. / Er kauft der Frau schöne Sachen.
– kaufen – satın almak
Verben mit dem Dativ: (-e hali gerektiren fiiller)
Fiilden “birisine“,“bir şeye“ anlamı çıkarıyorsak, bu fiilin -e hali olduğunu anlarız.
Örnekler:
– antworten: birisine yanıt vermek
– Wem (Kime) cevap veriyorum. Ögretmene. Kime sorusuna cevap verdigi icin bu cümlenin dativ (-e hali) oldugunu anliyoruz.
– Wem (Kime) iyi uyuyor. bluza. Kime sorusuna cevap verdigi icin bu cümlenin dativ (-e hali) oldugunu anliyoruz.
– Stehen : durmak, (buradan edatlar konusuna bakiniz)
– Der Computer steht unter dem Tisch. Bilgisayar masanin altinda duruyor.
– Wo (Nerede) duruyor. Masanin altinda. Bu cümlenin dativ (-e hali) oldugunu anliyoruz.
– Nerede sorusuna cevap verdigi icin bu cümlenin dativ (-e hali) oldugunu anliyoruz.
keine Frau (bir kadın değil) – Akkusativ (-i hali)
keiner Frau (bir kadına değil) – Dativ (-e hali)
dem Kind (çocuğa) – Dativ (-e hali)
der Schüler (öğrenci) – Akkusativ (-i hali)
dem Schüler (öğrenciye) – Dativ (-e hali)
keinem Arzt (bir Doktora değil) – Dativ (-e hali)
der Frau (kadına) – Dativ (-e hali)
einem Haus (bir eve) – Dativ (-e hali)
eine Frau (bir kadın) – Akkusativ (-i hali)
einer Frau (bir kadına) – Dativ (-e hali)
danken: teşekkür etmek
Ich danke dem Lehrer. / Ögretmene tesekkür ettim
Mein Bruder hilft mir nicht. / Kardesim bana yardim etmiyor.
Ich befehle es dir! / Sana emrediyorum ! zu/hören: dinlemek
Die Schüler müssen den Lehrern zuhören. / Ögrenciler ögretmenleri dinlemek zorunda.
Vertraue ihm bitte nicht. / Ona güvenme lütfen
Das Auto gehört unserem Nachbar. / Bu araba komsumuza ait. gefallen: hoşuna gitmek
Die Suppe ist mir sehr gut gefallen. / Corba cok hosuma gitti.
Der Salat schmeckt mir nicht. / Salatanin tadi hosuma gitmedi.
Ich gratuliere dir zum Geburtstag. / Dogum gününü kutlarim.
Ich glaube dir nicht. / Sana inanmiyorum
Sahis zamirlerinin durumunu görelim :
Nominativ (yalinhal) , Lokativ (-de hali)
Örnekler :
benim evimde / in meinem Haus
seinin gözünde / in deinem Auge
onun arabasinda / in seinem Auto
sizin cantanizda / in ihre Tasche
mit …. her zaman dativ !
mit wem / kiminle ?
womit / neyle ?
mit uns / bizimle
mit dir? / seninle
mit mir? / benimle
mit seiner freund zusammen. / arkadasi ile beraber.
mit einem anderen / bir baskasiyla.
von ….
von mir / benden
von dir / senden
von ihm / ondan
von uns / bizden
von euch / sizden
von ihnen / onlardan
von Ihnen / sizden
von meinem Huas / evimden (das Haus)
von deinem Auge / gözünden (das Augen)
von eurem Kind / cocugumuzdan (das Kind)
von seinen Häusern / evlerinden (die Häusern)
aus ….
aus meinem Haus / evimden
aus seinem Haus / evinden
aus unserem Zimmer / odamizdan
Örnekler :
vom See / göl-den (der See)
vom Mann / adam-dan (der Mann)
vom Haus / ev-den (das Haus)
aus der Nase / burun-dan (die Nase)
von ihrer Familie / ailenizden
aus der Schule / okuldan
aus istanbul / istanbuldan
aus dem Bett / yataktan
Verben mit dem Dativ und mit dem Akkusativ:(-e hali ve -i hali gerektiren fiiller)
“Birisine” “bir şeyi” anlamı yüklenen fiiller hem -e hali, hem de -i hali gerektirir.Bunlar da az sayıdadır.
– schenken=birisine bir şeyi armağan etmek
– Erkek kardesime bir roman hediye deiyorum
– Strickt dir die Oma den Pullover? – Bietet sie dem Gast die Zigarette an? -Schreibst du deinem Bruder eine Karte? |
… |